Przewóz towarów szybko psujących się wymaga spełnienia określonych wymogów, które reguluje międzynarodowa konwencja ATP. Transportując takie produkty, przewoźnik musi zapewnić odpowiedni środek transportu oraz warunki dotyczące temperatury przewozu. Każdy pojazd wykorzystywany w transporcie ATP powinien posiadać też odpowiedni certyfikat potwierdzający spełnianie określonych standardów technicznych. Niedopełnienie tego obowiązku naraża przewoźnika na dotkliwe kary finansowe. W artykule wyjaśniamy, czym jest konwencja ATP, jakie wymagania stawia wobec pojazdów chłodniczych i jak uzyskać certyfikat dopuszczający do transportu produktów szybko psujących się.
Co oznacza ATP w transporcie?
Konwencja ATP to międzynarodowe porozumienie regulujące zasady przewozu towarów spożywczych, które szybko się psują. Postanowienia umowy określają również wymagania wobec pojazdów wykorzystywanych do transportu towarów tego rodzaju. Konwencję regulującą przewóz ATP opracowano w Genewie we wrześniu 1970 r. Postanowienia umowy weszły w życie sześć lat później. Z kolei Polska ratyfikowała porozumienie ATP w 1984 r.
Co oznacza skrót ATP w transporcie? Pod tą nazwą kryją się francuskie słowa: Accord Relatif aux Transports Internationaux de Denrées Périssable et aux Engins Spéciaux a Utiliser pour ces Transports. Skrót ATP można przetłumaczyć na język polski jako umowę dotyczącą międzynarodowego transportu łatwo psujących się produktów spożywczych oraz specjalistycznych środków transportu wykorzystywanych do tego celu.
Przeczytaj też:
Jakich produktów dotyczy umowa ATP?
Produkty szybko psujące się podlegają pod postanowienia umowy ATP. Transportowanie tego typu towarów wymaga zapewnienia odpowiednich warunków termicznych. Jakie towary łatwo psują się zgodnie z przepisami ATP? Zaliczamy do nich np. mrożone produkty żywnościowe. Co istotne, każda kategoria produktów wymaga podczas przewozu warunków temperaturowych określonych w konwencji ATP. Towary szybko psujące się mrożone to m.in.:
- Kremy mrożone, czyli np. lody – ten produkt ATP w transporcie wymaga temperatury co najmniej -20 st. C.
- Ryby, produkty rybne, mięczaki i skorupiaki mrożone (lub głęboko bądź szybko mrożone), i wszystkie inne głęboko mrożone produkty żywnościowe wymagają temperatury wynoszącej – 18 st. C.
- Wszystkie produkty żywnościowe mrożone z wyjątkiem masła to towary ATP wymagające przewozu w temperaturze nie wyższej niż -12 st. C.
- Mrożone masło i skoncentrowany sok owocowy to produkty ATP wymagające temperatury przewozu, która wynosi -10 st. C
Jakie produkty zaliczamy do ładunków szybko psujących się? Należą do nich schłodzone produkty żywnościowe. Podobnie jak mrożone towary szybko psujące się także te schłodzone wymagają warunków temperaturowych określonych w umowie ATP. Jakie produkty zalicza się do tej kategorii? Lista towarów ATP zawiera m.in.:
- Surowe mleko, które nie może być przewożone w temperaturze wynoszącej więcej niż +6 st. C.
- Mięso czerwone i duża dziczyzna (poza czerwonymi podrobami) to według konwencji ATP towary szybko psujące się, które należy przewozić w temperaturze nieprzekraczającej +7 st. C.
- Produkty mięsne, mleko pasteryzowane, masło, świeży nabiał (jogurt, kefir, śmietana, świeży ser), gotowe do spożycia gotowane produkty spożywcze (mięso, ryby, jarzyny) gotowe do spożycia przyrządzone surowe warzywa i produkty warzywne, skoncentrowany sok owocowy i produkty rybne niewymienione w ostatnim punkcie. Te wszystkie produkty szybko psujące się mogą być przewożone jedynie w temperaturze, która nie przekracza +6 st. C lub w temperaturze wskazanej w dokumentacji przewozowej bądź na metce produktu.
- Dziczyzna (inna niż dziczyzna duża), drób, króliki wymagają temperatury transportu nie wyższej niż +4 st. C.
- Czerwone podroby to według umowy ATP produkty wymagające temperatury nie wyższej niż +3 st. C w trakcie przewozu.
- Mięso mielone to schłodzony towar szybko psujący się, który należy przewozić w temperaturze nieprzekraczającej +2 st. C lub w warunkach temperaturowych przedstawionych w dokumentacji przewozowej.
- Ryby nieprzetworzone, mięczaki i skorupiaki należy przewozić na topniejącym lodzie lub w temperaturze topniejącego lodu.
Warunki technologiczne pojazdów w transporcie ATP
Przewóz towarów szybko psujących się wymaga użycia odpowiednich pojazdów. Według konwencji ATP należą do nich następujące środki transportu:
- Izotermiczne, czyli pojazdy wykonane z termoizolacyjnych ścian, drzwi, podłogi i dachu. Ten rodzaj konstrukcji ogranicza wymianę ciepła pomiędzy wnętrzem nadwozia transportowego a otoczeniem.
- Lodownie izolowane termicznie z układem chłodniczym. Ten rodzaj nadwozia jest izolowany termicznie i wykorzystuje inne źródła chłodu niż mechaniczne lub absorpcyjne. Może to być np. lód naturalny, płyty eutektyczne, suchy lód lub gazy skroplone. Każde z tych rozwiązań musi umożliwiać obniżenie temperatury wewnątrz pustego nadwozia i utrzymanie jej na określonym poziomie przy zewnętrznych warunkach temperaturowych wynoszących +30 st. C.
- Chłodnie izolowane termicznie z mechanicznym urządzeniem chłodniczym. Nadwozia te muszą być wyposażone w indywidualne lub wspólne dla kilku środków transportu urządzenie chłodnicze, takie jak mechaniczny agregat sprężarkowy, układ absorpcyjny lub inny system chłodniczy. Wybrane rozwiązanie technologiczne musi umożliwiać obniżanie temperatury wewnątrz pustego nadwozia transportowego przy średniej temperaturze zewnętrznej wynoszącej +30 st. C., a następnie stałe jej utrzymywanie na wymaganym poziomie.
- Ogrzewane nadwozia transportowe. Należą do nich izolowane termicznie środki transportowe wyposażone w system grzewczy, który umożliwia podniesienie, temperatury pustego nadwozia, a następnie utrzymanie jej przez minimum 12 godzin na poziomie nie niższym niż +12 st. C.
Wymienione powyżej nadwozia pojazdów wyposażonych w systemy izolacji termicznej, wraz z zastosowanymi w nich urządzeniami cieplnymi, muszą być oznakowane przez producenta w sposób trwały i czytelny. Tabliczki identyfikacyjne powinny być umieszczone w widocznych i łatwo dostępnych miejscach, na elementach konstrukcji, które nie są wymieniane w trakcie eksploatacji. Zgodnie z przepisami umowy ATP oznaczenia te muszą być możliwe do odczytania bez użycia narzędzi. W przypadku nadwozi izolowanych termicznie tabliczkę producenta należy przymocować po stronie zewnętrznej.
Na tabliczce producenta w sposób trwały i nieusuwalny powinny znaleźć się następujące dane:
- Kraj produkcji lub oznaczenie literowe stosowane w międzynarodowym ruchu drogowym.
- Nazwa producenta lub przedsiębiorstwa.
- Model (oznaczenie literowe, cyfrowe lub mieszane).
- Numer seryjny.
- Miesiąc i rok produkcji.
Czym jest certyfikat ATP?
Certyfikat ATP to dokument potwierdzający, że pojazd wykorzystywany do przewozów produktów szybko psujących się spełnia wszystkie wymogi techniczne określone w umowie ATP. Transport towarów, które szybko się psują pojazdami izotermicznymi, chłodniczymi czy ogrzewanymi wymaga posiadania aktualnego certyfikatu. Dokument ten wydawany jest dla nowych pojazdów na okres 6 lat, lecz już po upływie 3 lat wymagana jest kontrola okresowa. Natomiast po 6 latach od wydania certyfikatu obowiązkowe jest pełne badanie. Na jego podstawie wydawane jest nowe świadectwo ATP.
Kto wydaje certyfikat ATP?
Legalne wykonywanie przewozów ATP towarów szybko psujących się wymaga uzyskania stosownego certyfikatu dla środka transportowego. Dokument ten wydawany jest tylko i wyłącznie przez jednostki wskazane przez władze każdego z krajów należących do konwencji ATP. W Polsce ośrodkiem odpowiedzialnym za wydawanie certyfikatów jest Centralny Ośrodek Chłodnictwa “COCH” w Krakowie.
Przeczytaj też:
Ile kosztuje certyfikat ATP?
Centralny Ośrodek Chłodnictwa “COCH” nie podaje do publicznej informacji cennika badań wymaganych dla pojazdów przewożących towary, które szybko się psują. Dlatego trudno dokładnie odpowiedzieć na pytanie, jaka jest opłata za wydanie świadectwa ATP. Koszt certyfikatu zależy m.in. od rodzaju, wielkości i technologii produkcji badanego środka transportu.
Jaka jest kara za brak świadectwa ATP?
Przewóz ATP towarów szybko psujących się bez aktualnego certyfikatu stanowi poważne naruszenie przepisów transportowych. Przewoźnicy, którzy nie dopełnią tego obowiązku, mogą otrzymać karę finansową wynoszącą nawet 8 tys. zł.
Czy przewóz ATP jest wyłączony?
Zasady dotyczące ograniczenia oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach określa rozporządzenie Ministra Transportu z 31 lipca 2007 roku. Według przepisów pojazdy transportujące produkty szybko psujące się są zwolnione obowiązku przestrzegania stałych i okresowych (np. wakacyjnych) zakazów ruchu.
Chcesz łatwo zdobyć nowe zlecenia transportowe dla pojazdów chłodniczych? Giełda transportowa Trans.eu każdego dnia zapewnia dostęp do tysięcy frachtów towarów wymagających kontrolowanej temperatury przewozu.