Neutralizacja dokumentów CMR to zjawisko, z którym spotkała się większość przewoźników drogowych. Na pozór niewielka zmiana danych w dokumentacji transportowej może mieć jednak poważne konsekwencje dla firmy. Warto mieć więc świadomość, jakie skutki ma neutralizacja CMR. Co to właściwie znaczy i jakie nieprzyjemności mogą spotkać z tego tytułu przewoźnika? Wyjaśniamy.
Jakie dane znajdują się w liście przewozowym CMR?
List przewozowy CMR to dokument wystawiany w co najmniej trzech egzemplarzach, który potwierdza zawarcie umowy przewozu towarów. Na podstawie informacji w nim zawartych przewoźnik realizuje transport drogowy przesyłek. Według konwencji powinien zawierać następujące informacje:
- miejsce i datę sporządzenia dokumentu,
- nazwę i adres nadawcy przesyłki,
- nazwę i adres wykonującego przewóz,
- datę i miejsce przyjęcia towaru do przewozu,
- przewidywane miejsce dostawy przesyłki,
- nazwę i adres odbiorcy,
- ogólny opis rodzaju towaru oraz rodzaj opakowania (w przypadku towarów niebezpiecznych – powszechnie uznaną nazwę)
- liczbę sztuk przesyłki, ich cechy identyfikacyjne i numery,
- wagę brutto lub alternatywny sposób wyrażenia ilości towaru,
- koszty transportu (opłata przewozowa, dodatkowe koszty, opłaty celne i inne wydatki związane z dostawą,
- instrukcje dotyczące odprawy celnej i innych formalności,
- klauzulę stwierdzającą, że przewóz podlega postanowieniom Konwencji CMR, niezależnie od innych zapisów.
Warto pamiętać, że międzynarodowe przewozy drogowe reguluje konwencja CMR. Neutralizacja dokumentów nie jest w żaden sposób umocowana prawnie w tej umowie.
Przeczytaj też:
Czym jest neutralizacja w transporcie?
Neutralizacja CMR to pojęcie dobrze znane w branży transportowej, zwłaszcza wśród przewoźników realizujących zlecenia transportowe na rzecz pośredników lub firm spedycyjnych. W praktyce neutralizacja dokumentów CMR oznacza zmianę danych zawartych w liście przewozowym, najczęściej dotyczących nadawcy lub odbiorcy towaru.
Celem takich działań bywa zwykle ograniczenie widoczności informacji handlowych – np. ukrycie danych producenta czy kontrahenta przed innymi uczestnikami łańcucha dostaw. W efekcie neutralizacja dokumentu CMR ma sprawić, że część informacji nie trafi do końcowego odbiorcy. Zmiany wprowadzane są wyłącznie w dokumentacji, bez konieczności przeładunku towaru, co skraca czas transportu i ogranicza dodatkowe formalności. Warto jednak pamiętać, że neutralizacja CMR to praktyka budząca wątpliwości i często kwestionowana z punktu widzenia obowiązujących przepisów.
Przeczytaj też:
Czy neutralizacja dokumentów transportowych jest zgodna z art. 55a Prawa Przewozowego?
Zgodnie z art. 55a ust. 1 pkt 4 Prawa Przewozowego wpisywanie do listu przewozowego i innych dokumentów danych niezgodnych ze stanem faktycznym jest zabronione. W związku z tym należy zastanowić się, czy neutralizacja CMR jest legalna? Według prawa umieszczanie nieprawdziwych danych w liście przewozowym stanowi poważne naruszenie przepisów. Co więcej, poprawne wypełnienie dokumentacji transportowej leży w gestii przewoźnika. Dlatego w przypadku neutralizacji CMR firma transportowa może zostać ukarana mandatem na podstawie art. 92 a ust. 1 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wysokość kary pieniężnej dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynosi od 50 do aż 12 tysięcy złotych.
Jakie jeszcze konsekwencje mogą wynikać z neutralizacji CMR?
Neutralizacja dokumentów CMR może wiązać się nie tylko z ryzykiem otrzymania dotkliwej kary finansowej. Problemy wynikające z umieszczania nieprawdziwych danych w liście przewozowym mogą pojawić się w momencie wystąpienia o odszkodowanie z polisy OCP z powodu uszkodzenia lub utraty przesyłki. Wykrycie przez ubezpieczyciela nieprawidłowości w dokumentacji, wynikające np. z neutralizacji CMR może skutkować odmową wypłaty odszkodowania. W efekcie pełna odpowiedzialność finansowa za szkody w towarze może zostać przerzucona na przewoźnika. W takim przypadku dochodzenie swoich racji przez firmę transportową często wiąże się koniecznością założenia czasochłonnej i kosztownej sprawy w sądzie.
Kary umowne za brak neutralizacji CMR
Pomimo sprzeczności neutralizacji CMR z obowiązującymi przepisami wciąż nie brakuje na rynku zleceniodawców, którzy próbują wymusić na przewoźnikach stosowanie tych nielegalnych praktyk. Niektóre podmioty umieszczają nawet w zleceniach zapisy o karach umownych w przypadku braku wykonania neutralizacji dokumentów CMR. Warto wiedzieć, że tego typu postanowienia nie mają żadnej mocy prawnej. Wynika to z tego, że sam wymóg neutralizacji CMR jest nielegalny. Tym samym zapis wymuszający wykonywanie tego typu czynności jest nieważny. W polskim orzecznictwie nie brakuje wyroków sądów, które kwestionują kary umowne za brak neutralizacji dokumentów CMR.
Szukasz zleceń krajowych i międzynarodowych dla Twoich ciężarówek? Giełda transportowa Trans.eu każdego dnia zapewnia dostęp do tysięcy frachtów z każdego zakątka Europy. Zamów dostęp już dziś.